ज्योति कुमार मुखिया
अघिल्लो लेखमा मैले मार्टिन मिसलिस्कोको सर्वसत्तावादबाट बाच्ने 15 बुँदे निर्देशिकाको नेपाली रूपान्तरण प्रस्तुत गरेको थिए। यदि तपाईंले पढ्नु भएको छैन भने यहाँ ( लिंक) पढ्न पाउनु हुनेछ।
त्यही निर्देशिकाको आधारमा हाम्रो राष्ट्रिय परिवेशलाई केलाउने हो भने धेरै ज्वलन्त उदाहरणहरु हामी देख्छौ। भारतका प्रायजसो मेनस्ट्रिम मिडिया "गोदि" मीडिया भई सकेका छन। सत्ताको कब्जामा छन। सत्ताका प्रोपागान्डा चलाउँछन्। पब्लिक ओपिनियन सत्ता पक्षकै फाइदाको निम्ति प्रसार भई रहेको छ। बाँचेका थोरै मिडिया "देश द्रोही" को संज्ञाले पुकारिन्छ। तरै पनि आशाको किरण अझ निभेको छैन। अनलाइन मिडियाले भरसक प्रयास गरिरहेको छ, सत्ता पक्षको यथार्थ चरित्र उजागर गर्न।
सत्ता पक्षलाई अप्ठेरो प्रश्न गर्ने पत्रकारहरु, एक्टिविस्तहरु कि त बेरोजगार बनेका छन या जेलबन्दि भएका छन्। प्रश्न गर्ने लेखक चाहें कलबुर्गीको हत्या होस या लेखिका/ पत्रकार गौरी लङ्केशको हत्या, सर्व विदित घटना हो। यदि तपाईं सत्ता पक्षलाई प्रश्न गर्नु हुन्छ अनि सत्ताको आलोचना गर्नुहुन्छ तपाईंलाई अर्वन नक्साल, सेकुलर, देश द्रोहीको नामले बोलाइन्छ।
कोरोना संक्रमणको कारण विद्यार्थीले नियमित पठन पाठन गर्नु पाइरहेका छैनन। त्यसैले सीबीएसईले पाठ्यक्रममा केही फेरबदल ल्यायो। अब विद्यार्थीले आगामी परीक्षाको निम्ति निम्न पाठहरू पढ्नु पर्दैन।
As part of rationalising its syllabus in view of the Covid-19 situation, the Central Board of Secondary Education (CBSE) Tuesday “completely deleted” chapters on federalism, citizenship, nationalism, and secularism from the political science curriculum of Class 11 for the academic year 2020-21.
Apart from these, sub-sections including ‘Why do we need Local Governments?’ and ‘Growth of Local Government in India’ have also been removed from the curriculum.
के यो पहल कलिला विवेकलाई आफ्नो देश विषय जान्नु पर्ने मूलभूत ज्ञान देखि वञ्चित गर्ने षड्यन्त्र त होइन? छापामा हामीले पढेका छौ कसरी इतिहासको तोड मोड गरेर नयाँ इतिहास विद्यालयमा पढाइन्दैछ।
देश खतरामा छ देखि लिएर हिन्दु खतरामा छ प्रोपागान्डा अझ पनि खुब बिक्री हुने अभियान हुन। बंगालमा बंगलीलाई नै म बङ्गालको हुँ कि बंगलादेशको हुँ भन्ने सोचमा हाल्न सफल भई सकेको स्थिति छ अहिले। प्रोपागान्डाको शक्ति यति प्रभावशाली छ।
गोर्खाल्याण्ड त भइहाल्छ, हामीलाई बङ्गालको सत्तामा बस्नु देऊ पहिला। अहिले गोर्खाको मानसिकतामा हाल्दै गरेको नयाँ प्रोपागान्डा। २०२४ सम्म समय दिएका छौं भाजपालाई गोर्खाल्याण्ड बनाउन। तर पहिला बंगालमा उनीहरुलाई सत्तासीन राख्नु पर्छ। त्यसैले पहाडमा कमल फुलाउनु पर्छ। डरलाग्दो प्रोपागान्डाको शिकार हुँदैछौं हामी गोर्खा पनि। ११ जात गोष्ठी पनि प्रोपागान्डा कै अर्को रूप हो। यथार्थ कसैले बताउनु चाहँदैन न त जान्नु नै चाहन्छ। कहिले सम्म सर्वसत्तावादीको बहकाउमा अनि तोड मोड गरिएको तथ्यको भरमा हामी गोर्खाले तिनीहरूलाई विश्वास गरिरहनु? झन भाजपाको विधायक, जी एन एल एफ को प्रवक्ताको कुरामा विश्वास गर्नु हो भने "हामी गोर्खाल्याण्डको एजेण्डामा नै बिक्री भएका हौं" कति कष्टप्रद विषय हो। भन्नुको अर्थ भाजपाले किनेको हो गोर्खाल्याण्डको मुद्दा। किन्ने मान्छेले अब मुद्दाको सदुपयोग पनि गर्न सक्छ दुरुपयोग पनि।
माथि उद्धृत विषय थोरै विषय हुन। यस्ता विषयको जानकारी लिनुको साथमा घोत्लनु पनि नागरिकको कर्तव्य हो। अन्य मुद्दाहरु खोज्न अनि मन्थन गर्न तपाँईलाई छोडी दिए।
मार्टिन मिसलिस्को भन्छन यदि कसैले सर्वसत्तावादी धारणा अनि सत्ताको पक्षमा खडा हुन्छन् भने तपाईं के गर्नु सक्नु हुन्छ? तपाईंको परिवेशमा सर्वसत्तावादीको चिन्हहरू देखिँदैछ भने तपाईं के गर्न सक्नु हुन्छ?
मार्टिन निम्न ६ वटा नियम / रुल पालन गर्ने सल्लाह दिन्छन्। मार्टिनको सर्वसत्तावादीको सामना गर्न, उपयोगमा ल्याउनु पर्ने ६ रुल लाई हेरौं।
रुल १
घटनाहरू देखि तटस्थ नरहनुहोस। अन्तमा यिनै घटनाहरू तपाईंलाई, तपाइंको परिवारलाई, तपाइँको साथीलाई पनि प्रभावित पार्ने चिन्ताको विषय बनिने छ। चिन्तित बनाउने घटनाहरूको विरोधमा आवाज उठाउनुहोस। सबैले जानोस तपाईं यो विषयमा गम्भीर हुनुहुन्छ। प्रतिरोध जनाउनुहोस।
रुल २.
तिनीहरू डर अनि अनभिज्ञता को परिवेशमा मौलाउँछ। तिनीहरूको डरलाई उदाङ्गो पार्नुहोस। तिनीहरूको तर्कमा कहाँ वितर्क अथवा त्रुटि छ देखाउनुहोस। जनचेतना जगाउनुहोस। आफ्नो वरिपरि भएकालाई यी विषय अवगत गराउनु होस। तिनीहरू तथ्य लाई तोड मोड गर्न खोज्छन। इतिहासलाई नयाँ तरिकाले लेख्न खोज्छन। तिनीहरूलाई यी सब गर्न देखि रोक्नुहोस।
रुल ३
विरोधको आन्दोलन आयोजन गर्नुहोस। नागरिक सामा ज लाई संगठित पार्नुहोस। तिनीहरू धेरै संगठित छन, तपाईंहरू पनि त्यसरी नै संगठित हुनु पर्छ। सडक भरिदिनुहोस। तपाईंको संख्या देखेर यिनीहरू पछि हट्नेछन्। तिनीहरू निर्भर गर्ने भनेको नै जनता हुन अनि तपाईं जनता हुनुहुन्छ।
रुल ४
तिनीहरूलाई विभिन्न जात गोष्ठी, "देश भक्त" "देशको दुश्मन" "लिबरल" "सेकुलर" आदि नामले विभाजन ल्याउन चाहन्छन। विभाजन रोक्न प्रयास गर्नु होस। तपाईंहरू सबै नागरिक हुनुहुन्छ। तपाईंहरू विभिन्न मत, आस्था अनि विचार भएता पनि एक राष्ट्र हुनुहुन्छ। तपाईंको विविधता लाई आफ्नो शक्ति बनाउनुहोस। एक उद्देश्य - लोकतन्त्र अनि स्वतन्त्रताको अस्तित्व जोगाउन एकबद्ध रहनुहोस।
रुल ५
हरेश नखानुहोस्। उदासीन नबन्नुहोस्। पछि देखाजाला भनेर नपर्खिनुहोस। यो यसै टेलर जान्छ भनेर आशा नगर्नुहोस। यो टलेर जाने छैन। तिनीहरू मानिसलाई म्यानिपुलेट गर्नेछन। मिडियालाई पब्लिक ओपिनियन आफ्नो तर्फ राख्न, आफ्नो वस मा राख्नेछन्। चुनाव प्रक्रियालाई आफ्नो फाइदा हुने तरिकामा नयाँ रुप दिनेछन । त्यस पछि तिनीहरू धेरै लामो समय सम्म सत्तामा रहनेछन्।
रुल ६
यदि तपाईंको क्रियाकलाप ले तिनीहरू पछि हट्दैनन् या सत्ताच्युत हुँदैनन् भने ,यति निश्चित गर्नुहोस कि आगामी चुनावमा, यदि लोकतन्त्र बाँचेको छ भने, तिनीहरूलाई नागरिकले फेरि भोट दिने छैनन।
oooooooo
What if your neighbor, friend or family member supports the authoritarian regime?
Rule 1
Don’t look down on them, don’t patronize them, even if you know what they’re saying has no factual basis or you find it offensive. Don’t preach, ask questions. Try to understand them, where they are coming from, what their problems are and why they see solutions to them in the regime. Treat them as people, as equals. They believe what they’re saying is true and they might have valid reasons for their support.
Rule 2
Don’t get emotional, don’t get provoked into heated arguments. Fight the other side’s emotions with your calm, logical approach. The angrier they get, the calmer you should be. They’ll calm down eventually.
Rule 3
Focus on what you have in common. Do you live in the same neighborhood? Do you work in the same company or sector? The smaller the community, the easier it is. Give examples, like “we all need to get this done for all of us, if we don’t cooperate neither of us will have it”.
Rule 4
Use their language, don’t treat it as inferior or below you – don’t seem patronizing (see rule 1). If they curse, curse with them. If they approach you with humor, don’t get angry or uptight about it, reply with humor. Show them you’re actually not that different (see rule 3). As long as you communicate on two different planes, you will never meet.
Rule 5
Don’t block their news sources, don’t turn away from their leaders and authority figures. Treat them as an insight to their worldview and tactics. Use them to your advantage, to better prepare for their arguments. Whenever you don’t agree with something or detect a lie, voice it calmly, expose it with factual arguments.
Rule 6
Pinpoint the practical, negative effects of their side’s actions, ones that affect them directly. Find examples of how they, their families, children or friends will be personally impacted by their policies, or how it will affect your shared community.
Rule 7
If all else fails, don’t turn away, don’t abandon your friends and family, don’t shun your neighbors. Remember, an authoritarian wants to divide you to control you. So invite them over to your BBQ, crack open a beer, and who knows, maybe they’ll realize you’re not so different after all.
– With love, your Eastern European friends.
